Pan Tadeusz
Obowiązkowa pozycja. Jak za wojny u Niemca portret Hitlera, "Pan Tadeusz" w każdym polskim domu. U mnie na pewno od 1947r.
Kotleciki
- Sebciu! Dziesięć kotlecików jest...
- Pomyłka...
- A to przepraszam.
100% fantazji zamkniętej w 9 sekundach rozmowy
Kaniony Czarnogóry
Temat kanionów Czarnogóry to idealny pretekst by cokolwiek wspomnieć na temat samej Czarnogóry. Otóż chcąc zobaczyć wszystkie 3 najważniejsze i zarazem jedne z najgłębszych kanionów w europie (drugie, co do wielkości na świecie) trzeba przejechać niemal cały czarnogórski kraj. Droga jest, co najmniej ciekawa. Wiedzie zboczami kanionów, momentami wąska, kręta, bez asfaltu, czasami nowa nawierzchnia. Widoki niesamowite. Co z resztą widać. A reszta – no cóż, tak jak w Budvie i innych miejscowościach można było zobaczyć perły światowej motoryzacji i bogactwo tamtejszych mieszkańców / turystów to w części kontynentalnej tak różowo nie jest.
Czarnogóra to nadal biedny kraj. Ludzie żyją skromnie. Raczej z dnia na dzień. Cieszą się każdym dniem. Popijają pędzoną domowym sposobem rakiję, czasami wytrawnego vranaća i zajadają pleskavice na kajmaku (tłuszcz powstały przy wytworzeniu sera, bardzo słony, o barwie żółtej stosowany w Czarnogórze jako dodatek do potraw mięsnych).
Z rozmów wiem, że większość Czarnogórców w części górzystej mieszka w budynkach pobudowanych bez zezwolenia. Jest bezrobotna. 95% społeczeństwa posiada krewnych w USA i na zachodzie Europy, dzięki czemu to, co przyśle rodzina jest traktowane jako główne źródło dochodów. Pozostałe źródła utrzymania to nadprodukcja żywności, głównie serów i wyrobów mięsnych. Natomiast polityka państwa sprawia, że inne formy rolnictwa nie są opłacalne i tak wszelkiego rodzaju owoce i warzywa oraz produkty spożywcze są sprowadzane z Serbii. Dla przykładu woda mineralna produkowana w Serbii jest tańsza w Czarnogórze aniżeli w samym kraju produkcji.
Co do języka w Czarnogórze to można zaobserwować wpływ krajów ościennych. Jest to raczej język serbski z domieszką chorwackiego, albańskiego i bośniackiego. Z racji takiego zróżnicowania językowe bodaj rok temu oficjalnie powołano do życia język czarnogórski. Aby wyróżnić go głównie od chorwackiego i serbskiego dodano 2 nowe litery „sz” i „ż”. Za ciekawostkę można podać, że w miejscowości Nikśic otworzono katedrę języka Czarnogórskiego. Co ciekawe – wykłada się go w języku… serbskim, gdyż sami wykładowcy do końca nie poznali zasad języka czarnogórskiego. Na tym kierunku studiów w 2010 roku studiowało 3 studentów.
Interesującym większość turystów jest zawsze temat wojny bałkańskiej oraz wzajemnej niechęci różnych nacji na Bałkanach. W Czarnogórze sprawa wygląda w ten sposób, że nie przepada się za Chorwatami, Albańczykami, Bośniakami, Austriakami, Włochami, Niemcami i Turkami. Pierwsze trzy kraje to efekt wcześniej wspomnianej wojny bałkańskiej. Kolejne trzy to efekt II Wojny Światowej. A ostatni kraj to dowód na pamiętliwość Serbów i Czarnogórców, jeśli chodzi o najazdy Tureckie kilkaset lat temu.
I jeszcze jedno – mentalność Czarnogórca można opisać dwoma sentencjami:
- Jeśli zabiłem to przepraszam, ale zrobiłbym to raz jeszcze.
- Jeśli zabraknie Ci wroga, urodzi go twoja matka.
Więcej zdjęć na Flickr'u.
Koval w Budvie
Byłem, widziałem. Jestem pod wielkim wrażeniem kraju, który jeszcze kilka lat temu w ogóle nie istniał na mapie świata. Jeśli chodzi o widoki myślę, że śmiało może konkurować z najlepszymi – między innymi swoim własnym sąsiadem, Chorwacją. W niektórych aspektach nawet można z dużą pogardą stwierdzić, iż ją zdecydowanie przebija.
Na początek Budva, miasto imprez, turystów, gwaru i blichtru. Slovenska Plaza i ponad 3 kilometrowy deptak wzdłuż plaży to najpopularniejsze miejsce zarówno w dzień jak i w nocy. Trudno wepchnąć szpilkę a co powiedzieć o własnym tyłku. Ale, że Polak potrafi to i tym razem daliśmy radę. Wystarczyło przejść się kawałek dalej w stronę Becici a i miejsce się znalazło. Oprócz Slovenskiej Plaży, która swoją nazwę wzięła na cześć pierwszych słowiańskich przybyszów z Europy, Budva posiada kilka innych bardzo pięknych plaż: Mogren (kolejna, skalista plaża tuż obok Starego Grada, klimatyczne miejsce, wejście 1 euro w związku z tym, że plaża została przejęta przez prywatną firmę), Jaz, Trsteno 1, Trsteno 2 i Ploće. Te ostatnie to plaże położone na kolejnych cyplach na zachód od Budvy. Łączy je ze sobą droga śmierci (Death Road). Można dojechać na nie taksówką [10 euro w jedną stronę] lub autobusem [2 euro / os]. Plaża Jaz kilka lat temu otrzymała 5 gwiazdek i została okrzyknięta najlepszą plażą świata [wszystko za sprawką niespotykanego nigdzie indziej gruboziarnistemu żwirkowi. To właśnie tam na pobliskim boisku piłkarskim odbywały się wielkie koncerty Madonny i Rolling Stones. W drugą stronę natomiast znajdziemy plażę Becici [a na niej pięciogwiazdkowe Hotele min. Mediterian i Splendid. W tym ostatnim nagrywano kultową scenę w kasynie filmu James Bond „Casino Royale”. To również tam nocowały takie gwiazdy jak Madonna i Rolling Stones. Ta plaża też przez rok cieszyła się tytułem najlepszej plaży Europy. Następnie Milcer, plaża Sveti Stefan i Drobni Piasek już bardziej w stronę Petrovaca. Dodatkowo w odległości 1 km drogą morską znajduje się wyspa St. Nicola, na której oprócz plaży nic nie ma. Warto wpaść tam jednym ze statków wycieczkowych.
Co do Świętego Stefana, jest to mała, urokliwa miejscowość, która kilka lat temu została sprzedana, zamknięta dla turystów i aktualnie restaurowana. Już kolejny rok z rzędu otwarcie zostało przesunięte na kolejny rok. Sama starówka jest tak samo urokliwa jak Stari Grad w Budvie. Osobiście dla mnie jest to niebywałe, że za sprawką pieniędzy wysprzedaje się dziedzictwa kulturowe, najlepsze nieruchomości i plaże [przykład Mogren]. Sveti Stefan został zakupiony, a raczej wydzierżawiony wieczyście przez Aman Resorts Group z Singapuru na 30 lat.
Co do zwiedzania w samej Budvie? Dużo tego w samej miejscowości nie będzie. To raczej miasto imprez i kultury. Niczym lazurowe Monaco. Jeśli chodzi o zabytki to ruiny twierdzy Mogren i punkt widokowy nad plażą (niestety nie dotarłem ze względu na upały i napięty harmonogram). Także starówka, czyli Stari Grad. Wszystkie zabytki są dostępne od strony morza. Warto udać się także do wcześniej wspomnianego Świętego Stefana, nawet chociażby dlatego by pocałować na dzień dzisiejszy tylko klamkę. Dalej to już tylko miejsca nieodłącznie związane z imprezami i życiem nocnym – hotel Splendid, Trocadero, wszelkie kasyna, park wodny Mediteran i inne nocne lokale czynne tylko do godziny 1 w nocy.
Budvę określić można zdecydowanie mianem „Czarnogórskiego Miami”. Co widać na zdjęciach. Bogactwo jest wszędzie. Dla osób, których nie razi po oczach luksus – Budva to miejsce idealne do spędzenia letnich wakacji. Luksusowe samochody [Lamborgini, Corvette, Porsche Carrera z ceramicznymi hamulcami, najnowsze BMW, Mercedesy, amerykańskie Chevrolety i Hummery to widok powszedni, który po godzinie przestaje już dziwić. Dech w piersiach zatykają w równym stopniu jachty zacumowane tuż przy starówce do morskiej Mariny. Przyjmują niemal wszystkie jednostki, bez ograniczeń długości i wysokości. Rok temu przypłynął jednym ze swoich jachtów sam Roman Abramovich. Budvę regularnie odwiedzana jest przez światowych celebrytów: Brad Pitt i Angelina Jolie, Princess Margaret, Elizabeth Taylor, Richard Burton, Sophia Lauren, Carlo Ponti, Monica Vitti, Kirk Douglas, Andre Malraux, Willy Brandt, Jonathan Miller, Richard Widmark, Rolling Stones, Mick Jagger, Madonna, Pamela Anderson, Cathrine Zeta Jones i Michael Douglas (posiadają swoją letnią rezydencję), Venus i Serena Williams, a w 2010 roku do tego grona dołączył Koval…
Więcej zdjęć na Flickr.
